Aspekty zdrowotne, psychologiczne i społeczne

Czas trwania: 2 godziny

W tym przypadku proponuje się metodę odwróconej klasy, aby pobudzić proaktywność uczestników w uczeniu się treści kursu. W tym celu na zakończenie modułu 2 uczestnicy otrzymają niezbędny materiał: dokument w formacie PDF, drukowany lub dostępny na platformie, zawierający podsumowanie treści modułu 3.

Po uważnej lekturze będą mogli przejść do zwykłego formatu modułu. Jednak przed omówieniem treści, zarówno w formacie stacjonarnym, jak i online, prowadzący zada dwa lub trzy pytania o pewnym stopniu złożoności, na które uczestnicy będą mogli odpowiedzieć pisemnie na ekranie lub na papierze. Będą to pytania otwarte, ale wymagające krótkiej odpowiedzi.

Następnie rozpocznie się bardziej teoretyczna część w zwykłym formacie. Na zakończenie przewidziano 10 pytań wielokrotnego wyboru z trzema opcjami odpowiedzi i niższym poziomem trudności, z możliwością realizacji na papierze lub przez platformę w formacie stacjonarnym.

Rozkład czasu będzie następujący.

PDF będzie traktowany jako pół godziny; treści wraz z trudniejszymi pytaniami jako godzina i piętnaście minut; a test jako piętnaście minut dla obu formatów, online i stacjonarnego.

Moduł analizuje fizyczne, psychologiczne i społeczne wymiary przymusowego przesiedlenia, odnosząc się do wojny w Ukrainie. Przyjazd osób w sytuacji szczególnej wrażliwości stanowi wyzwanie organizacyjne dla państw przyjmujących, a jednocześnie odpowiedzialność etyczną dla specjalistów edukacji, ochrony zdrowia, pracy socjalnej i wolontariatu.

W wymiarze fizycznym omawiane są ryzyka kumulujące się podczas przesiedlenia: długie podróże, ekspozycja na trudne warunki pogodowe, przeludnienie, niedożywienie i brak ciągłej opieki medycznej. Podkreślono infekcje układu oddechowego i pokarmowego, bóle mięśniowo-szkieletowe, pogorszenie chorób przewlekłych oraz potrzebę identyfikacji grup szczególnie wrażliwych, takich jak kobiety w ciąży, dzieci, osoby starsze i osoby z niepełnosprawnościami.

W wymiarze psychologicznym analizuje się traumę, lęk, nadmierną czujność, smutek, drażliwość i trudności z koncentracją. Podkreśla się, że wiele reakcji jest normalną odpowiedzią człowieka na sytuacje ekstremalne, choć wymaga specjalistycznego wsparcia, gdy objawy utrzymują się, nasilają lub wiążą się z ryzykiem autoagresji bądź myśli samobójczych.

W wymiarze społecznym moduł omawia utratę sieci wsparcia, ról, tożsamości zawodowej i odniesień kulturowych. Integracja wymaga aktywnego udziału, uznania kompetencji, przestrzeni międzykulturowych i koordynacji społeczności lokalnej. Celem jest przekształcenie reakcji kryzysowej w możliwość odbudowy projektów życiowych z godnością i nadzieją.

Zalecane lektury

• WHO. Psychological First Aid: Facilitator’s Manual for Orienting Field Workers.
• IASC. Guidelines on Mental Health and Psychosocial Support in Emergency Settings.
• WHO. Zasoby dotyczące zdrowia osób uchodźczych i migrujących.
• UNICEF Innocenti. Mental Health in Displaced Child and Youth Populations.

Proponowane filmy

• Psychological First Aid Mobile Team Reaches Ukrainian Refugees.
• UNICEF and partners help ensure every child's right to mental health.

Zasoby te mogą wspierać pracę osoby prowadzącej w zakresie pierwszej pomocy psychologicznej, zdrowia psychicznego, ochrony dzieci i reakcji społeczności lokalnej w sytuacjach kryzysowych.